Kış ayları yaklaşırken grip kadar tehlikeli olan zatürre yeniden gündeme geldi. Özellikle risk grupları için hayati tehlike yaratan bu solunum yolu hastalığına karşı en etkili önlemlerden biri zatürre aşısı. Ancak herkesin bu aşıyı yaptırması gerekip gerekmediği ise en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.

Türk Toraks Derneği Merkez Yönetim Kurulu Genel Sekreteri Doç. Dr. Ezgi Demirdöğen, zatürreye karşı kimlerin risk altında olduğunu ve aşının ne zaman, kimlere uygulanması gerektiğini detaylarıyla anlattı.

Kimler Risk Altında, Kimler Aşı Yaptırmalı?

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, alt solunum yolu enfeksiyonları dünya genelinde en sık görülen ölüm nedenlerinden biri. Zatürre özellikle 5 yaş altı çocuklarda, 65 yaş üstü bireylerde, kronik hastalığı olanlarda ve bağışıklığı zayıf kişilerde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Doç. Dr. Ezgi Demirdöğen, şu grupların zatürre aşısını mutlaka yaptırması gerektiğini belirtiyor:

  • 65 yaş ve üzerindeki yetişkinler,
  • KOAH, astım, kalp hastalığı, diyabet gibi kronik hastalıkları olanlar,
  • Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklara sahip bireyler,
  • Kanser, romatizmal hastalık gibi sebeplerle immün baskılayıcı ilaç kullananlar,
  • Dalağı alınmış kişiler.

Öte yandan, 65 yaş altı ve sağlıklı bireylerin zatürre aşısına ihtiyacı olmadığı ifade ediliyor. Aynı şekilde, ek hastalığı olmayan çocukların da zatürre aşısını tekrar yaptırmasına gerek yok.

İki Farklı Aşı Türü ve Doğru Uygulama Zamanı

  • Zatürreye karşı koruma sağlayan iki farklı aşı mevcut:
  • Konjuge aşı (13 suş içerikli)
  • Polisakkarit aşı (23 suş içerikli)

Risk grubundaki bireylerde, önce konjuge aşı uygulanıyor, ardından 12 ay sonra polisakkarit aşı yapılıyor. Alternatif olarak, 20 suş içeren yeni nesil konjuge aşı da tek doz olarak ömür boyu koruma sağlayabiliyor.

Uzmanlar, aşıların etkili olabilmesi için doğru kişilere, doğru zamanlarda uygulanmasının altını çiziyor.

Türk Toraks Derneği Solunum Sistemi Enfeksiyonları Çalışma Grubu Sekreteri Dr. Sedat Çiçek, zatürrenin akciğer iltihabına yol açmasının yanı sıra kalp sağlığını da tehdit ettiğini vurguladı. Zatürre; solunum yetmezliği, kalp komplikasyonları ve ileri vakalarda ölümle sonuçlanabilen ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

İklim değişikliği, hava kirliliği, sigara kullanımı ve yetersiz beslenme gibi çevresel faktörlerin hastalığın yayılmasını kolaylaştırdığına dikkat çeken uzmanlar, aşılama oranlarının artırılması ve farkındalığın yükseltilmesi gerektiğini vurguluyor.