University of Southern California (USC) tarafından yürütülen yeni bir araştırma, zona aşısının yalnızca ciltte ağrılı döküntüleri önlemekle kalmayıp, vücudun biyolojik yaşlanma sürecini de yavaşlatabileceğini ortaya koydu. 2026 Ocak ayında yayımlanan bu çalışma, aşıların enfeksiyonlara karşı koruyuculuğunun ötesinde, yaşlanma sürecinde de önemli bir rol oynayabileceğini gösteriyor. Bilim insanları, zona aşısı olan bireylerde yaşa bağlı iltihaplanma seviyelerinin ve moleküler yaşlanma belirtilerinin daha düşük olduğunu gözlemledi. Araştırmada incelenen veriler, aşı olan bireylerin biyolojik yaşlarının, aynı yaş grubundaki aşı olmayanlara göre daha genç çıktığını ortaya koydu. Bu bulgular, sağlıklı yaşlanma yaklaşımlarında aşılara yeni bir rol yüklenebileceğini gündeme getiriyor.
İltihap Seviyesi ve Genetik Yaşlanma Hızı Daha Düşük
Çalışma kapsamında, 70 yaş ve üzerindeki 3 bin 800’den fazla kişinin sağlık verileri analiz edildi. Araştırmacılar, zona aşısı yaptıran katılımcıların "inflammaging" olarak adlandırılan yaşa bağlı kronik iltihaplanma düzeylerinin anlamlı şekilde düşük olduğunu belirledi. Aynı zamanda DNA üzerinde gözlemlenen moleküler işaretlerin ve gen ifadesi süreçlerinin, aşı olan bireylerde daha yavaş işlediği ortaya çıktı. Bu etkilerin özellikle aşının yapıldığı ilk üç yıl içinde belirgin olduğu, ancak dördüncü yıldan sonra da devam ettiği ifade edildi.
Araştırmanın baş yazarlarından gerontolog Jung Ki Kim, bu etkinin nedenlerinden birinin, aşının suçiçeği virüsünün (varicella-zoster) sinir sisteminde tekrarlayan aktivasyonlarını baskılaması olabileceğini söylüyor. Normalde bu virüs, belirli aralıklarla uyanarak bağışıklık sistemini tetikleyip vücutta stres ve iltihap yaratıyor. Aşı, bu uyanışları engelleyerek vücudun biyolojik stres yükünü azaltıyor olabilir. Önceki araştırmalar da zona aşısının demans riskini yaklaşık yüzde 20 oranında düşürdüğünü ortaya koymuştu. Bilim insanları, bu tür aşıların bağışıklık sistemini yalnızca virüslere karşı değil, yaşlanmayla birlikte gelişen hücresel hasarlara karşı da güçlendirebileceğini düşünüyor.
