TÜBİTAK UZAY Ay Görevi Proje Yöneticisi Burak Yağlıoğlu, Türkiye’nin ilk Ay görevini gerçekleştirmek üzere çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Yağlıoğlu, görev kapsamında Ay’dan önemli görüntüler alınacağını, yüksek çözünürlüklü kameralarla bilimsel veriler toplanacağını belirtti.
Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştiriliyor. Organizasyona Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul eş ev sahipliği yapıyor.
Ay’ı Araştıracak Uzay Aracı Geliştirildi
Yağlıoğlu, Milli Uzay Programı kapsamında 10 büyük hedef bulunduğunu, Ay Araştırma Programı’nın da bu hedefler arasında önemli bir yer taşıdığını söyledi. Program kapsamında iki ayrı görev üzerinde çalışıldığını aktaran Yağlıoğlu, ilk görev için Ay’a giderek keşif yapacak, veri toplayacak ve Ay’ın daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacak bir uzay aracı geliştirdiklerini bildirdi.
Aracın Ay’da çalıştırılmasının ardından elde edilen verilerin Türk bilim insanları tarafından bilgiye dönüştürüleceğini ifade eden Yağlıoğlu, geliştirilen teknolojilerin gösterilmesinin ve uluslararası uzay bilimi ile teknolojisine katkı sunulmasının da hedeflendiğini dile getirdi.
Yağlıoğlu, Ay görevindeki amacın yalnızca Ay’a ulaşmak olmadığını vurguladı. Uzay teknolojileri geliştirmenin ve bilimsel çalışmalar yürütmenin, Türkiye’nin uluslararası alandaki konumunu güçlendirecek başlıklar olduğunu belirtti.
Yüzde 80’in Üzerinde Yerlilik
Görevin, Türkiye’nin ilk derin uzay görevi olacağına işaret eden Yağlıoğlu, ilk kez Dünya dışındaki bir gök cisminin yörüngesine girilerek burada operasyonlar gerçekleştirileceğini söyledi. Bu çalışmaların TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen derin uzay aracıyla yapılacağını aktaran Yağlıoğlu, aracın yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildiğini kaydetti.
Yağlıoğlu, görev ve sistem tasarımının herhangi bir danışmanlık alınmadan tamamen ekip tarafından yapıldığını belirterek, “Aslında tam bir milli takım oluşturduk.” dedi. Uzay aracındaki ekipmanların yanı sıra yazılımların da geliştirildiğini ifade eden Yağlıoğlu, sistemlerin kurgulanması, işletilmesi, görev ve sistem tasarımı dahil olmak üzere çalışmanın tamamen TÜBİTAK UZAY’ın ürünü olacağını söyledi.
Bu alandaki çalışmaların yaklaşık 15 yıldır sürdüğünü belirten Yağlıoğlu, ilk görev kapsamında geliştirilen sistemlerin uzay ortamında tecrübe kazanacağını aktardı.
Ay Yörüngesinde Otonom Operasyon
Ay Araştırma Programı’nın ikinci görevinin ise yüzeye yumuşak iniş gerçekleştirilmesi ve bir “rover”ın, yani uzay keşiflerinde kullanılan gezici aracın Ay’a götürülmesi üzerine kurulduğunu anlatan Yağlıoğlu, ilk görev üzerinde çalışılırken ikinci görev için de iniş araştırmasına uygun bir mimari üzerinde çalışıldığını söyledi.
Platform üzerinde haberleşme, güç, uçuş bilgisayarları, yazılımlar ve veri arayüz ekipmanlarının kullanılacağını belirten Yağlıoğlu, yerli olarak geliştirilen hibrit itki sisteminin de derin uzayda ateşleneceğini ifade etti. Ayrıca görüntü destekli seyrüsefer sistemi geliştirildiğini aktaran Yağlıoğlu, bu sistemin Ay yüzeyindeki kraterleri kullanarak aracın konumunu ve yönelimini belirlemesine yardımcı olacağını söyledi.
Bu teknoloji sayesinde aracın Ay yörüngesinde otonom görev yapabileceğini dile getiren Yağlıoğlu, söz konusu sistemlerin görev sırasında gösterilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Fırlatma İçin 2027’nin İkinci Çeyreği Hedefleniyor
Yağlıoğlu, uzay aracını 2027’nin ikinci çeyreğinde fırlatmayı hedeflediklerini açıkladı. Görevin toplam süresinin 5-6 ay olarak planlandığını belirten Yağlıoğlu, çalışmaların planlandığı şekilde ilerlemesi halinde bu sürenin 1,5 yıla kadar uzatılabileceğini söyledi.
Görev kapsamında Ay’dan yüksek çözünürlüklü kameralarla görüntüler alınacağını ve bilimsel veriler toplanacağını ifade eden Yağlıoğlu, ikinci görev olan yumuşak iniş ve yüzeye gezici keşif aracı gönderme hedefinin de sürdüğünü belirtti. Yağlıoğlu, Türkiye’nin kendi imkanlarıyla Ay’a giderek iddialı bir görev gerçekleştirebilen 9’uncu ülke olmasının hedeflendiğini söyledi.
Bu süreçte Türkiye’nin teknolojisi, mühendisliği, proje yönetimi ve bilimsel çalışmalarının bir Türk markası olarak tescilleneceğini ifade eden Yağlıoğlu, Ay görevinin bu açıdan da önem taşıdığını vurguladı.