Küresel piyasalar, tahvil piyasasında devam eden satış baskısı ve Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin etkisiyle karışık bir görünüm sergilerken, yatırımcılar bugün ABD’de açıklanacak büyüme ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) verilerini izleyecek.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon endişelerini artırması, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarının para politikalarında daha sıkı bir çizgi izleyebileceği beklentisini güçlendiriyor. Bu beklenti tahvil piyasasında satış baskısına yol açarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 5,30 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Faiz bugün yüzde 5,24’te dengelendi.
ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,62 ile 2002’den bu yana en yüksek seviyeye çıktıktan sonra bugün yüzde 5,56’ya geriledi. İki yıllık tahvil faizi ise dün yüzde 4,97 ile Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmesinin ardından yüzde 4,90 seviyesinde dengelendi.
ABD’de yapay zeka yatırımlarının ekonomiyi daha da hızlandırabileceği beklentisi, uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükselişte etkili olan unsurlar arasında yer aldı. Kalıcı enflasyon, kamu harcamaları ve şirketlerin yapay zeka yatırımlarını finanse etmek için artan borçlanmasına yönelik endişeler de yatırımcıların tahvil tutmak için daha yüksek getiri talep etmesine neden oluyor. Para piyasalarında ise Fed’in gelecek yıl boyunca bir dizi faiz artışına gidebileceği fiyatlanıyor.
Petrol Fiyatları Ve Fed Açıklamaları İzleniyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesine yönelik bir adım atmaya hazır olduğu yönündeki haberleri reddetmesi sonrasında kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 artışla 103,1 seviyesinde işlem gördü. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai ise Trump’ı hedef alarak, “Trump ne müzakere yapabiliyor ne de savaşabiliyor.” dedi.
Trump ayrıca Beyaz Saray’da düzenlenen yapay zeka toplantısında teknoloji sektörünün önde gelen yöneticilerini ağırladı. Toplantıya Meta CEO’su Mark Zuckerberg, Alphabet CEO’su Sundar Pichai, Microsoft CEO’su Satya Nadella, Nvidia CEO’su Jensen Huang, Tesla ve SpaceX CEO’su Elon Musk, Advanced Micro Devices (AMD) CEO’su Lisa Su, Anthropic CEO’su Dario Amodei ve OpenAI Başkanı Greg Brockman katıldı. Trump, görüşmenin çok iyi ve verimli geçtiğini söyledi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyon hedefine ulaşmaya yönelik risklerin arttığını, iş gücü piyasasına ilişkin risklerin ise azaldığını belirtti. Barr, “Enflasyonun hedefe makul bir süre içinde gerilemesini sağlamak amacıyla ilave politika ayarlamalarına ihtiyaç duyulması muhtemel.” ifadesini kullandı. New York Fed Başkanı John Williams, son politika adımının ardından herhangi bir aciliyet bulunmadığını söylerken, Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee enflasyonun beş buçuk yıldır yüzde 2’lik hedefin üzerinde seyretmesini “ateşle oynamak” olarak nitelendirdi.
Fed yetkililerinin açıklamaları sonrasında dolar endeksi 101,5 seviyesinde, altının ons fiyatı ise yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 180 dolarda bulunuyor. Analistler, ABD’de açıklanacak verilerin beklentilerin üzerinde gelmesi halinde Fed’in faiz artışlarına devam edeceği beklentisinin güçlenebileceğini belirtiyor.
New York Ve Avrupa Borsalarında Karışık Görünüm
New York borsası, tahvil faizlerindeki yükselişin etkisiyle günü düşüşle tamamladı. ABD’de Conference Board Tüketici Güven Endeksi eylülde 81,9’a gerileyerek beklentilerin altında kaldı. JOLTS açık iş sayısı da ağustosta 7 milyon 79 bine düşerek beklentilerin altında gerçekleşti. Dow Jones yüzde 0,26, S&P 500 yüzde 0,17 ve Nasdaq yüzde 0,09 değer kaybetti. Endeks vadeli kontratlar ise güne pozitif başladı.
Avrupa borsalarında jeopolitik gerilimlerin etkisiyle karışık bir seyir izlendi. Avro Bölgesi’nde ekonomik güven endeksi eylülde 0,5 puan azalarak 97,9’a, tüketici güven endeksi ise eksi 16,5’e geriledi. Almanya’nın kamu borcu ikinci çeyrekte 2 trilyon 753,5 milyar avroya yükseldi.
AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, Birliğin bu yıl aynı miktarda petrol ve doğal gaz için 100 milyar avrodan fazla ek ödeme yaptığını açıkladı. Fransa’da beklenen vergi artışları, borç sorunu ve siyasi çıkmaz borsayı baskılarken, avro/dolar paritesi 1,1312’ye gerileyerek Mayıs 2025’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü. Almanya’da DAX 40 yüzde 0,1, İtalya’da FTSE MIB yüzde 0,09 yükseldi. Fransa’da CAC 40 yüzde 0,53, İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,45 geriledi.
Asya Piyasalarında Çin Desteği Öne Çıktı
Asya borsalarında ABD verileri öncesinde temkinli seyir izlendi. Çin hükümeti, ekonomik yavaşlamayı sınırlamak ve gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturmak amacıyla yeni destek politikalarını değerlendireceğini açıkladı. Çin Merkez Bankası da üç politika bankasının bir yıl vadeli kredi faiz oranını 25 baz puan indirdi.
Çin’de imalat sanayisi PMI, eylülde 49,8’den 50,1’e yükselerek sektörün yeniden büyümeye geçtiğine işaret etti. Japonya’da ise ağustos ayı perakende satışları aylık yüzde 1,2 azaldı. Sanayi üretimi de aylık yüzde 1,7 geriledi. Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 2,1, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Kospi yüzde 0,2 düştü. Hang Seng yatay seyretti.
Borsa İstanbul’da Kayıp Yüzde 2,40
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, satış ağırlıklı geçen günü yüzde 2,40 kayıpla 12.290,58 puandan tamamladı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında yüzde 0,19 geriledi. Dolar/TL, bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 artışla 49,0130 seviyesine çıktı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında düzenlenen Ekonomi Eş Güdüm Toplantısı’nda sermaye piyasalarındaki gelişmeler değerlendirildi. Erdoğan, tasfiyesine karar verilen fonlara ilişkin süreci koordine etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında tam yetkili bir kurul oluşturulduğunu açıkladı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı da yatırımcıların meşru hakları ve kamu yararı gözetilerek sürecin yürütülmesi için “Fon Koordinasyon Kurulu” oluşturulduğunu bildirdi.
Devlet Denetleme Kurulu sermaye piyasalarındaki yatırım fonu işlemlerine yönelik inceleme ve denetim başlatırken, Sermaye Piyasası Kurulu hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yapılmasına yönelik yol haritasını sundu.
Analistler, BIST 100 endeksinde 12.200 ve 12.100 puanın destek, 12.400 ve 12.500 puanın direnç konumunda olduğunu belirtti. Günün veri gündeminde Türkiye’de işsizlik, dış ticaret dengesi ve H-ÜFE; Almanya’da işsizlik ve enflasyon; ABD’de ise ADP istihdamı, kişisel gelir ve harcamalar, çekirdek PCE ile ikinci çeyrek büyüme verileri bulunuyor.