Özel sektör çalışanlarının yıllık izin dönemindeki ücret hakkına ilişkin Yargıtaydan emsal niteliğinde bir karar çıktı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık izne ayrılan işçiye izin süresine ait ücretin izin başlamadan önce peşin ya da avans olarak ödenmemesinin, işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturduğuna hükmetti.
Karara göre işverenin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine iş sözleşmesini fesheden çalışan, şartların oluşması halinde kıdem tazminatı talep edebilecek. Daire ayrıca, işçiye hak kazandığı süreden daha uzun yıllık izin kullandırılmış olmasının, izin ücretinin önceden ödenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmayacağını vurguladı.
Benzer Davalarda Farklı Kararlar Verildi
Uyuşmazlık, aynı şehirde ve aynı binada görev yapan iki Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesinin benzer olaylarla ilgili birbirinden farklı kararlar vermesi üzerine gündeme geldi.
Yıllık izne çıkmadan önce izin dönemine ilişkin ücretini peşin olarak alamayan A.B. isimli işçi, iş mahkemesine başvurdu. Yoğun çalışma temposunun ardından ailesiyle tatil planı yaptığını belirten A.B., izne ayrılırken kendisine peşin ödeme veya avans verilmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini bildirdi.
İş mahkemesi, fesih işleminin haklı nedene dayandığına karar vererek A.B. lehine kıdem tazminatı ödenmesine hükmetti. Karara yönelik itirazlar, dosyanın taşındığı Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi tarafından reddedildi.
Benzer bir durum yaşayan B.K. isimli işçi de yıllık izne ayrılırken peşin ödeme alamadığı gerekçesiyle işten ayrıldı. Ancak kıdem tazminatı ödenmeyen B.K.nin açtığı dava, A.B.nin dosyasından farklı sonuçlandı. İş mahkemesi, ileri sürülen gerekçelerin haklı fesih nedeni oluşturmadığına karar vererek davayı reddetti. İstinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi de itirazları geri çevirdi.
Aynı şehirdeki iki dairenin benzer nitelikteki davalarda kesinleşen ve birbiriyle çelişen kararlar vermesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu devreye girdi. Kurul, kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla Yargıtaya başvurdu.
İşverenin Talep Olmasa Bile Ödeme Yapması Gerekiyor
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığı gideren kararında yıllık izin ücretinin ödeme usulünü değerlendirdi. Daire, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesinde yer alan, işverenin yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye izin dönemine ilişkin ücreti izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans vermek zorunda olduğuna ilişkin düzenlemeyi hatırlattı.
Kararda, işçinin ayrıca talepte bulunup bulunmamasının bu yükümlülüğü değiştirmeyeceği belirtildi. Buna göre işverenin, işçinin talebi olmasa dahi yıllık izin ücretini izin başlamadan önce peşin veya avans olarak ödememesi; İş Kanunu’nun 24/II-(e) bendinde düzenlenen ücretin kanuna uygun ödenmesi ve 24/II-(f) bendinde yer alan çalışma şartlarının uygulanması hükümlerine aykırılık oluşturuyor.
Yargıtay, bu aykırılığın işçi bakımından haklı fesih nedeni olduğuna yeniden dikkat çekti. Böylece yıllık izin ücretinin önceden ödenmemesi nedeniyle sözleşmesini sona erdiren işçinin, haklı fesih sonucuna bağlı olarak kıdem tazminatı istemesinin mümkün olduğu kabul edildi.
Fazladan İzin Kullandırılması Sonucu Değiştirmiyor
Dairenin kararında, işverenin işçiye hak kazandığı yıllık izin süresinden daha uzun bir izin kullandırmış olmasının da değerlendirmeyi değiştirmeyeceği ifade edildi. 4857 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hak edilen izin süresinin üzerinde izin kullanılması, Kanun’un 57. maddesinde düzenlenen peşin veya avans ödeme zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor.
Yargıtay, yıllık izin ücretinin izne ayrılmadan önce ödenmemesi gerekçesiyle yapılan feshin haklı nedene dayandığı sonucuna vardı. Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın da, işverenin söz konusu ödeme yükümlülüğüne aykırı davranışının işçi bakımından haklı fesih sebebi oluşturduğunu kabul eden Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesine karar verdi.